Ambtenaren Kaag: ‘MKB mag kapot met hoge energierekening, goed voor de dynamiek’

In de categorie ‘het staat er echt’ en ‘wel doodchecken’: het staat er echt. Het MKB mag kapot, want dat heeft voor de samenleving geen vitale functie. Banken worden wel gered, tot zover het idee dat er sprake is van een eerlijke markteconomie.

Weet u wat een beslisnota is? Om inzichtelijk te maken waarom een bepaalde beslissing is genomen, deelt de regering sinds juli 2021 de argumentatie die ambtenaren hebben aangedragen bij een bepaald maatschappelijk vraagstuk. Het is onderdeel van de nieuwe bestuurscultuur, het moet allemaal opener. Dat is gelukt, maar wat er in die nota’s staat stemt dan weer somberder. MinFin Kaag zit in haar maag met de energierekening van het Jan Hagel. In juli was er een eurotop in Brussel, waarvan ik de persconferentie heb bijgewoond. Toen was het al duidelijk, er zit een recessie aan te komen. Mensen zullen ernstig lijden onder de hogere energierekening, datkan niet anders. Omdat de Europese raad en de eurogroep (voor Nederland; Rutte en Kaag) geen generieke maatregelen willen nemen, kan er enkel een vangnetje worden gebouwd voor de allerarmsten, hoorden we toen op de persconferentie. Ook als het nu voorgestelde prijsplafond doorgang vindt, is het nog steeds zo dat mensen die hogere energieprijs moeten voelen. Het zal ook aanzetten tot ‘duurzaamheid’ en voor dat doel mag alles wijken. In de beslisnota over het prijsplafond noemen de ambtenaren van Kaag dan ook dat maatregelen gericht moeten zijn op ‘huishoudens die onzekerheid niet goed kunnen dragen’.

Een vangnet voor huishoudens die in de problemen komen bestaat dan ook uit een afsluitverbod, een noodfonds en alternatieve schuldhulproutes. Burgers moeten eerst een coulante betalingsregeling aangeboden krijgen door de energieleverancier, vervolgens aangemeld worden bij de gemeente en eventueel is er dan een noodfonds met twee keer 75 miljoen euro (voor 2023 en 2024). Daaruit blijkt wel dat de ambtenaren er rekening mee houden dat de huidige problematiek de komende jaren zal blijven bestaan. Bij het kiezen van varianten om huishoudens te helpen wordt dan ook steeds beoordeeld of er wel ‘besparingsprikkels’ zijn. Die bereiken is heel simpel: niks doen, want dan ontploft de energierekening en zullen mensen vanzelf de kachel uitzetten - of de deurwaarder neemt hem mee. In beide gevallen doet men iets voor het klimaat, zou de cynische medemens zeggen.

Een maatregel om iedereen te helpen is een prijsplafond voor ook het bedrijfsleven, zoals het MKB. Elke prijsstijging boven de energierekening van vorig jaar, bij een normaal gebruik, kan dan worden opgevangen. Dan is er nog steeds een prikkel (extra stoken moet dan tegen de hogere huidige marktprijzen) maar niemand gaat kopje onder. Dat zou 31 miljard per jaar kosten. Enkel huishoudens helpen kost slechts een derde, maar dan is wel het MKB de klos. Een bakker heeft ook gewoon een energierekening.


Waarom het MKB niet helpen? Simpel, faillissementen van MKB’ers zijn eigenlijk prachtig. Ben je ook van het gezeur over personeelstekorten af en het is lekker innovatief en groen. Faillissementen zijn goed voor de ‘dynamiek’ in de economie - een bakker of slager is geen bank.

Het lijkt erop dat Kaag en Rutte deze lijn volgen. Kortom, het MKB mag kapot. Die hogere prijzen zijn niet vol te houden. Als ze worden doorberekend is er alsnog een hoge inflatie en als ze dat niet doen verdwijnt het MKB in enkele jaren uit het straatbeeld. Dat vergroot de monocultuur en daarmee verdwijnt de karakteristieke binnenstad. Met marktwerking heeft het ook weinig te maken, want juist door economisch mismanagement van overheden is de energierekening ontploft. Dat valt buiten het normale ondernemersrisico.

Het lijkt erop dat mensen niet inzien hoe ernstig de situatie is. Pas sinds het einde van de zomer beginnen mensen op ‘energierekening’ te zoeken, maar de inflatie stijgt al meer dan een jaar. Het komt niet (alleen) door Poetin. Als het MKB geen steun krijgt wordt het een bloedbad. De kille toon van de ambtenaren (‘u legt het zus en zo uit’) alsmede het feit dat de rest van het advies is opgevolgd doet het ergste vrezen.

Wilt u mijn werk ondersteunen en (indien mogelijk warm) inhoudelijk meeborrelen? Kijk op BackMe voor de mogelijkheden.