De moeder van alle CBDC-podcasts: ‘tweede Kamer gaat hier niet over, laat die debatten lekker’

Waarom zou je het hebben over iets waar je toch niet over gaat? Dik vijftien jaar geleden alweer was er het referendum over de Europese grondwet. ‘Nee’, zei het volk, maar een regerende politieke kaste besloot uit dadendrang door te zetten. Die grondwet kreeg een andere naam, namelijk ‘Treaty on the Functioning of the European Union’ (TFEU). Dat regelt dat het vormgeven van de euro een zaak is van de ECB en de Europese raad, in samenwerking met de ECB.


De raad wordt gevormd door de regeringsleiders van de EU. Een regeringsleider kan bij de bespreking van een bepaald onderwerp de desbetreffende minister meenemen. Het vormgeven van een digitale euro is daarom een zaak geweest van Rutte, Hoekstra en Kaag. Een digitale euro kan privacy respecteren, dan is deze ‘token-based’. Het is letterlijk een digitaal muntje. Het is te vergelijken met een anonieme OV-chipkaart, of een kaart met een tegoed van de wijnbar. Je zet iets op het pasje vanaf je betaalrekening, dat is een transactie die de bank zal vastleggen. Dat geldt niet voor waar je je tegoed vervolgens aan uitgeeft is dat niet, daarom is anonimiteit gegarandeerd. Dan is er geen verschil met contant geld.

Bij de ‘account-based’ CBDC logt men echter in op een systeem dat de identiteit moet controleren. Elke transactie wordt dan digitaal afgewikkeld en vastgelegd, waardoor privacy is verdwenen. Bij het Kamerdebat van 23 november werd er nog gedebatteerd over het respecteren van privacy. Dat is echter een show, voor de bühne. Op 11 februari 2021 publiceert het demissionaire kabinet namelijk de visie op digitale identiteit. Het blijkt dat de Nederlandse regering de voortrekker is van een Europese digitale identiteit, eigenlijk zonder enig debat met de Kamer of de samenleving. De Europese commissie is er klaarblijkelijk ook enthousiast over en die maakt de wetten die het Europees parlement mag goedkeuren. Dat heeft, zoals dat heet, geen recht van amendement of initiatief: het mag enkel reageren op wat het voorgekauwd krijgt. Het is een uiterst zwak parlement.


Op 5 april 2022 lanceert de commissie een ‘have your say’. Europese burgers mogen zich uitspreken over de nakende digitale euro. Niet minder dan 19.257 Europeanen spreken zich uit, ze zijn unaniem negatief. Twee maanden later besluit de commissie om het plan toch door te zetten, wetgeving die CBDC bindend maakt wordt voor de eerste helft van 2023 voorbereid. De relevante documentatie verwijst dan ook naar artikel 133 TFEU, als de raad is overtuigd mag de commissie wetten maken, in samenwerking met de ECB die dan door het Europees parlement kan worden aangenomen. De Nederlandse Kamer staat nu buitenspel. De lidstaten hebben inspraak bij de start van de procedure. Een nationaal parlement zou het invoeren van CBDC onderdeel van een nationaal debat kunnen laten zijn, maar dat bleef in Nederland achterwege. Deze beslissing is zonder enig debat, tijdens een pandemie genomen door een regering die demissionair was. Nu is er meer aandacht voor het onderwerp, ook in de Nederlandse Kamer, maar die is inmiddels irrelevant geworden.


In de aankondiging van de nakende wetgeving valt te lezen dat er gesproken moet worden over de keuze tussen een token-based en een account-based CBDC. Als er voor de eerste optie wordt gekozen, om de privacy van burgers te respecteren, dan is de Europese digitale identiteit ook niet meer nodig. In het Kamerdebat van 23 november stelde Kaag nog dat deze discussie nog open is. Echter, het Europese document laat zien dat de financiering van de account-based variant al rond is. Het Coronafonds is gebruikt om de digitale identeit in te kunnen voeren. Bij een discussie over optie A of B, waarvan Kaag stelt dat er niks definitief besloten is, mag worden opgemerkt dat de financiering van optie B al wel verzorgd is. Dan is het onwaarschijnlijk dat optie A ook echt een reële optie is.


Om deze ondemocratische CBDC tegen te houden, is het nodig dat Rutte, Hoekstra en Kaag namens Nederland een veto in de Europese raad gebruiken. Wat de Kamer vindt is inmiddels irrelevant. Nu bleek echter dat ze zelf ‘trekker’ waren van dit project in die Europese raad, dus een veto van hun kant is zeer onwaarschijnlijk. De enige manier waarop CBDC nog tegen kan worden gehouden, is een val van dit kabinet.

Kijk daarom naar de moeder aller CBDC-podcastst met Bart Slagter en ondergetekende: die titel is bedacht door gespreksleider Paul Buitink.

Om deze onderzoeken te doen moet ik letterlijk honderdduizenden pagina’s wettten doorspitten, een uiterst verlieslatende operatie. Het is enkel mogelijk dankzij uw steun via BackMe: borrel inhoudelijk en gezellig mee!